Ngày 4/07/2012 tại Geneva, Thụy Sĩ, Hội đồng Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (Conseil Européenne pour la Recherche Nucléaire - CERN) đã công bố khám phá về hạt Higgs hay boson Higgs (theo tên của nhà vật lý Peter Higgs người Anh), và cũng thường được gọi là "hạt của Chúa". Các nhà vật lý đã nhận ra sự tồn tại của một hạt có những đặc tính "thích hợp với boson Higgs", xác suất rằng dấu hiệu không phải do nó chỉ là 0,00003% (tức 5 độ lệch), hay như theo thông tin được công bố là độ chắc chắn lên tới 99,999%.
Peter Higgs, một nhà vật lý người Anh, là người đầu tiên đưa ra giả thuyết về sự tồn tại của hạt Higgs trong thập niên 60 của thế kỷ trước. Nó là mảnh ghép còn thiếu trong Mô hình chuẩn - một trong những giả thuyết vật lý được chấp nhận rộng rãi nhất trong việc giải thích mọi hiện tượng trong vũ trụ. Tuy là lý thuyết thành công, Mô hình chuẩn không giải thích được hiện tượng một số loại hạt (như photon) không có khối lượng, trong khi các loại hạt khác có khối lượng với mức độ không giống nhau. Nếu mọi hạt không có khối lượng, chúng sẽ di chuyển trong vũ trụ với tốc độ của ánh sáng và không thể liên kết với nhau để tạo nên khí, nước, hành tinh, ngôi sao và các dạng vật chất khác.
Trong nhiều năm qua, giới khoa học dựa vào giả thuyết về một loại hạt để giải thích khối lượng của mọi vật trong vũ trụ. Các chính phủ trên khắp thế giới đổ hàng chục tỷ USD cho nỗ lực tìm kiếm hạt Higgs trong thập kỷ qua. Leon Lederman, một nhà nghiên cứu từng đoạt giải Nobel Vật lý, gọi hạt Higgs là "hạt của Chúa". Ngày nay "hạt của Chúa" là thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến, vì tầm quan trọng của nó trong vụ nổ Big Bang cách đây 13,7 tỷ năm. Hạt Higgs nếu tồn tại sẽ chứng tỏ được sự tồn tại của vật chất tối (được cho là chiếm đến 3/4 vật chất trong vũ trụ).
Hàng tỷ USD đã được đổ vào các thử nghiệm trong Máy gia tốc hạt lớn (LHC) của CERN tại châu Âu.
Vì trường Higgs chịu trách nhiệm về khối lượng, việc các hạt cơ bản có khối lượng được nhiều nhà vật lý coi như một dấu hiệu cho thấy sự tồn tại của trường Higgs. Giả sử hạt Higgs tồn tại, chúng ta có thể suy luận được ra khối lượng của nó dựa trên tác động mà nó tạo ra đối với thuộc tính của các hạt và trường khác. Ngày 4 tháng 7 năm 2012, Fabiola Gianotti và Joseph Incandela, phát ngôn viên cho hai đội thí nghiệm độc lập ATLAS và CMS trình bày kết quả thực nghiệm của họ về boson Higgs tại LHC. Họ xác nhận mức tin cậy "năm sigma" (5 độ lệch) của bằng chứng về một hạt có đặc tính "tương đồng với boson Higgs", và họ thừa nhận rằng công việc tiếp theo là cần thiết để kết luận rằng nó có mọi đặc tính mà lý thuyết đã tiên đoán về boson Higgs.
Trong hội thảo được tổ chức ngày 4/7/2012 tại Geneva, người đứng đầu CERN, ông Rolf-Dieter Heuer, cho biết hai nhóm chuyên gia nghiên cứu độc lập là ATLAS và CMS với số lượng người lên tới vài nghìn, đã thực hiện tới 500 nghìn tỷ vụ va chạm hạt trong Máy gia tốc hạt lớn (Large Hadrons Collider - LHC) để tìm kiếm hạt Higgs trong đống mảnh vỡ của hạt. CERN đã sử dụng LHC nơi các hạt proton va vào nhau với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng, sinh ra những mảnh vỡ hạ nguyên tử được quan sát kỹ càng nhằm tìm dấu hiệu thoáng qua của hạt Higgs.
Đại diện hai nhóm nghiên cứu độc lập là ATLAS và CMS đã báo các các kết quả phân tích từ các phép đo đạc trên các thí nghiệm va chạm hạt cơ bản trong máy gia tốc LHC, và khẳng định tìm ra một hạt cơ bản mới có khối lượng xung quanh 126 GeV, với 5 độ lệch và được cho là đã gần như tiếp cận đến kết quả cuối cùng để khẳng định sự tồn tại của hạt boson Higgs, một hạt cơ bản quan trọng để kiểm chứng Mô hình Chuẩn trong vật lý hạt cơ bản.
Người đứng đầu CERN, ông Rolf-Dieter Heuer, phát biểu: "Chúng tôi đã đạt được một cột mốc trong sự hiểu biết về tự nhiên. Khám phá về hạt giống với hạt Higgs mở đường cho những nghiên cứu chi tiết hơn, đòi hỏi các thống kê rộng lớn hơn, vốn sẽ xác định rõ ràng các đặc tính của loại hạt mới và chắc chắn sẽ soi rọi ánh sáng vào những bí ẩn khác của vũ trụ. Việc khám phá hạt Higgs sẽ củng cố Mô hình Chuẩn, một lý thuyết mô tả mọi loại hạt, lực và sự tương tác vốn hình thành nên vũ trụ”.